-Κείμενο: Γεώργιος Μιχαηλίδης, Θεολόγος-
Τί θα έλεγες εάν κάποιος σου παρουσίαζε ότι τα πάθη δεν είναι όπως τα νομίζεις, κακές πράξεις, αλλά είναι λερωμένες αρετές; Κιόμως αυτή είναι η πραγματικότητα. Τα πάθη είναι διαστρεβλωμένες αρετές. Αρετές που μπήκαν σε έναν κακό δρόμο και αντί για τον σκοπό τους εξυπηρετούν εγωιστικά κίνητρα. Εξυπηρετούν διαστροφές. Σε πάθος εξελίσσεται μία αρετή, όταν πλέον αυτή δεν έχει σκοπό την εν Χριστώ θέωση αλλά την ατομική θεοποίηση. Βλέπεις πχ έναν άνθρωπο με εξυπνάδα, με υψηλή νοημοσύνη, και αυτό εξελίσσεται σε πονηριά. Άλλοτε κοροϊδεύει τους γύρω του υποτιμώντας τους και πέφτει στην αλαζονεία. Ο θυμός είναι ένα εξαιρετικά παρεξηγημένο πάθος το οποίο έχει δαιμονοποιηθεί. Κιόμως ο θυμός είναι ένα βασικό κομμάτι της ψυχής. Ο άνθρωπος με θυμό είναι ο δυναμικός, ο αποφασιστικός, ο άνθρωπος που έχει ενέργεια. Ενώ άθυμος ή ράθυμος, είναι ο τεμπέλης άνθρωπος. Ο ψυχικά νεκρός που θα λέγαμε πολύ απλά. Ο θυμός διαστρέφεται και γίνεται πάθος όταν τον χρησιμοποιούμε εναντίον των άλλων. Όταν δηλαδή τον χρησιμοποιούμε και λειτουργούμε εναντίον των διπλανών μας επιτελώντας την αμαρτία.
Υπάρχουν και άλλα παρόμοια πάθη και αρετές. Η αγάπη, μπορεί να γίνει καταπίεση, να γίνει εμμονή. Η πορνεία αντιθέτως από κακό πάθος και αισχρό, στην πραγματικότητα τί είναι; Είναι η δύναμη του ανθρώπου για δημιουργία ζωής. Μια γενικότερη διάθεση δημιουργίας και αγάπης των ανθρώπων. Κιόμως ο διάβολος αυτή την ερωτική διάθεση την έχει καταντήσει σε σεξουαλική επιθυμία και την διοχετεύει αποκλειστικά στην απόλαυση. Οπότε χάνεται το αρχικό νόημα της πράξης που έδωσε ο Δημιουργός και γίνεται αμαρτία η αγάπη. Ο Κύριος μάς έχει δώσει τα πάντα με οδηγίες. Δεν υπάρχει κάτι που να αιωρείται. Υπάρχει το εγχειρίδιο χρήσης που είναι το ευαγγέλιο, και ο πατερικός λόγος η εξήγησή του.
Η ψυχή έχει δυνάμεις και ενέργειες που πολλοί τις παρεξηγούμε, όμως όπως εξηγούμε, έχουν αγνές ρίζες αυτές οι δυνάμεις. Ένας άνθρωπος μπορεί να είναι φλύαρος. Αυτό όταν μετατρέπεται ως αρετή είναι να μπορεί να παρηγορεί με τον λόγο, να μιλάει για τον Θεό. Να έχει ευγλωττία. Δεν του δόθηκε το στόμα για την κατάκριση και την αργολογία, αλλά για την οικοδομή του σώματος της Εκκλησίας των πιστών. Άλλον άνθρωπο θα τον δούμε όμορφο, όμως περήφανο, φίλαυτο, και σε πιο ακραίες περιπτώσεις αλλιώς να εκμεταλλεύεται αυτό το χάρισμα. Η ομορφιά δεν είναι για να την τρώει η αμαρτία, αλλά για να βλέπουν και να δοξάζουν τον Θεό οι άνθρωποι τα έργα αυτού του ανθρώπου και να θαυμάζουν πως βιώνει τις εντολές του Χριστού. Το άγχος ή στρες, κάτι που πολεμείται στις ημέρες μας, ένα πάθος που το ακούμε πάρα πολύ επειδή πάσχει πολύς κόσμος. Κιόμως αυτό δεν είναι τόσο κακό όσο νομίζουμε. Στο αρχικό στάδιό του είναι καλό. Είναι η αφύπνιση, η ενέργεια που κρατά τον άνθρωπο να μην μένει άκηδος, αλλά να δημιουργεί και να μην μένει άεργος. Η σπατάλη, κιόμως μπορεί να εξελιχθεί σε καλή σπατάλη. Δηλαδή την ελεημοσύνη, την δωρεά, την ανακούφιση των ανθρώπων. Τα κίνητρα και ο σκοπός είναι που την κάνουν αγία ή όχι. Η ζήλεια είναι ένα τρομερό πάθος, όμως μπορεί να γίνει καλός ζήλος. Δηλαδή μπορεί να εξελιχθεί σε διάθεση να μιμηθούμε το καλό. Να ζηλεύεις το καλό και να θέλεις από καλός να γίνεσαι καλύτερος. Αυτή είναι η ρίζα της. Να αναζητούμε και να “ζηλεύουμε” το ενάρετο.
Δεν θα αναλύσουμε όλα τα πάθη και όλες τις αρετές που υπάρχουν. Αναδείξαμε κάποια βασικά στοιχεία ώστε να μην νομίζουμε τα πάντα ως σατανικά, και να καταλάβουμε ότι όλα ο Θεός τα δημιούργησε καλά λίαν, άλλο που ο διάβολος οδηγεί τον άνθρωπο να ρέπει προς την διαστρέβλωση. Μια αμαρτία γίνεται πάθος όταν κολλήσει η ψυχή, όταν δεν μπορεί να την αποχωριστεί, και υπάρχει η επανάληψη. Όμως ο Κύριος δεν μας αφήνει! Όλα τα πάθη μεταμορφώνονται σε αρετές. Ο Χριστός μάς τραβάει από την φθορά της κακής χρήσης της ύλης, από την κακομοιριά της αμαρτίας και μας δίνει την αιώνια χαρά του που είναι μέσα στην αγάπη του Αγίου Πνεύματος. Όλα τα υπόλοιπα μας κοιμίζουν και μας εξαφανίζουν. Ναι, θα κλάψουμε, θα αναλογιστούμε τα πάθη, όμως δεν θα κολλήσουμε στον βούρκο της αυτοκριτικής. Πρέπει να έχουμε ελπίδα στον Θεό, κάθε μέρα να είναι πρώτη ημέρα. Να πέφτουμε και να σηκωνόμαστε, παρόλο που κάνουμε τα ίδια λάθη. Όταν ο χριστιανός δεν κλείνει τα αυτιά της συνείδησης, δηλαδή δεν την κοιμίζει, αλλά ζει σε επαγρύπνηση, τότε βιώνει την μεταμόρφωση των παθών. Εάν κλείσουμε τα αυτιά, εάν κοιμήσουμε την συνείδηση, τότε θα γεμίσει η καρδιά μας πάλι κακίες, και αυτή την φορά θα είναι χειρότερα. Σκληραίνει η ψυχή μόνο όταν δεν αγωνίζεται. Εάν αγωνίζομαι συνειδητά, γλυκαίνει. Ο Χριστός μας νίκησε τον θάνατο, νίκησε την φθορά της πτώσης. Ένα πάθος σου, χίλια πάθη μου, δεν τον εμποδίζουν από το να μας σώσει. Άπλωσε το χέρι, προσπάθησε να τον αγαπήσεις, και τότε θα δεις την ζωή σου να γεμίζει απόλαυση.