-Κείμενο: Γεώργιος Μιχαηλίδης, Θεολόγος-
Εάν σου έλεγα ότι είναι αδύνατον να ζήσουμε χωρίς την προσευχή, θα με πίστευες; Η αλήθεια πραγματικά είναι αυτή. Η ζωή του ανθρώπου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την άκτιστη ενέργεια του τριαδικού Θεού, την οποία αντλούμε από την προσευχή και τα μυστήρια της Εκκλησίας, που μυστήριο είναι η κάθε ακολουθία και η κάθε αγιαστική πράξη εντός και εκτός του χριστιανικού ναού, τελούμενα από το ιερατείο. Κέντρο όλων των μυστηρίων είναι η Θ. Ευχαριστία.
Τόσο γλύκα ουράνια κερδίζει ο άνθρωπος που καθημερινά επικαλείται τον Θεό να έρθει, να σκηνώσει και να αγιάσει την ψυχή του. Τον τραβάει από τον θάνατο του υλισμού και της απελπισίας. Το Άγιο Πνεύμα επιθυμεί την κατοίκηση εντός του καθενός μας. Χωρίς το Άγιο Πνεύμα δεν θα γίνουμε ποτέ καλοί άνθρωποι, μόνο ξερά ηθικοί και νομοταγείς. Το Άγιο Πνεύμα είναι αυτό που διδάσκει και δίδει το βίωμα. Μας διδάσκει τις εντολές του Χριστού και μας τις θέτει σε εφαρμογή. Εμείς παραδίδουμε μονάχα την προαίρεση. Μοναδικό εμπόδιο είναι η επιμονή στην αμαρτία. Η επιμονή πάνω σε αισχρές πράξεις και τον εωσφορικό εγωισμό που δεν συγχωρεί τον διπλανό. Η εξομολόγηση είναι το μυστήριο που ανανεώνει την χάρη του Κυρίου και επανακαθορίζει τον πνευματικό μας αγώνα. Η προσευχή είναι η προετοιμασία μας και διατήρηση της χάρης. Ενέργεια και το οξυγόνο που τροφοδοτούν την πνευματική μας πορεία είναι η Θ. Ευχαριστία.
Η προσευχή υπάρχει παντού και με ποικίλους τρόπους. Υπάρχει στα χείλια, στον νου και στην καρδιά. Το πρώτο στάδιο είναι να λειτουργήσει η ενέργεια της προσευχής αρχικώς στα χείλη. Ξεκινάμε αρχάρια με τα λόγια, τα οποία ίσως να μας φαίνονται κενά. Είτε αυτά είναι λόγια ακολουθίας, είτε είναι η μονολόγιστη ευχή, είτε είναι κάποια αυτοσχέδια ικεσία. Ο άνθρωπος σε πρώτο στάδιο στέκεται και απευθύνεται προς τον Ιησού, τον Δημιουργό του, μόνο τυπικώς και χωρίς συναίσθηση. Εκεί η επιμονή θα δείξει εάν κατέβει η προσευχή εσωτερικότερα για να απευθυνθεί στον ουρανό ή χαθεί. Αργότερα ο άνθρωπος που ασκεί το “μυστήριο” της προσευχής αρχίζει από τα χείλη, πλέον, να εισέρχεται στον νου. Εκεί η ευχή, τα προσευχητικά λόγια λειτουργούν ως σκέψη και σιγά σιγά παίρνουν τον δρόμο τους για το επόμενο στάδιο. Το επόμενο στάδιο και τελευταίο είναι η καρδιά! Πλέον στο πνευματικό στάδιο της καρδιάς, η προσευχή έχει συγκεντρωθεί στον κέντρο ύπαρξης του ανθρώπου. Λειτουργεί αυτόματα, φυσιολογικά και με μεγάλη ακρίβεια. Η καρδιά ως κέντρο ύπαρξης, επικοινωνεί με τον Θεό και πλέον αντί για τα χείλη ή τη σκέψη, ο προσευχόμενος άνθρωπος λειτουργεί με το Άγιο Πνεύμα. Μας δόθηκε ως δώρο και χάρισμα, αλλά και το Άγιο Πνεύμα είναι η ορθή μέθοδος και πνευματική όραση του ανθρώπου. Το Άγιο Πνεύμα μάς διδάσκει πως να προσευχόμαστε προσωπικά, αλλά και ως μέλη του σώματος του Χριστού. Καθαρίζεται η καρδιά από τα πάθη και οι πνευματικοί οφθαλμοί ανοίγουν.
Καλές και άριστες οι προσωπικές προσευχές, η καταμόνας συνάντηση μετά του Θεού στο ταμείο που λέγεται δωμάτιο, ή βαθύτερα η καρδία του ανθρώπου. Αριστώτερη και τέλεια είναι η συνάντηση της όλης Εκκλησίας. Η συνάντηση, η κοινή προσευχή δηλαδή, η συμπροσευχή των πιστών, το άγιο και αιώνιο σώμα του Χριστού, στην Θεία Λειτουργία. Στην Θεία Λειτουργία ο άνθρωπος βιώνει την κάθε στιγμή του κόσμου. Από την αρχή της δημιουργίας μέχρι και την Δευτέρα παρουσία. Ακόμη βιώνει και την Δευτέρα παρουσία ως μυστηριακή αποκάλυψη μπροστά στα μάτια του ως τετελεσμένο γεγονός της θείας οικονομίας. Ο χριστιανός ενώνεται στην νοητή πορεία του χρόνου όχι ασήμαντα. Ενώνεται με τον Θεό, ο οποίος είναι ο ίδιος ο άχρονος χρόνος και υπερβαίνει τα όρια του χώρου και του χρόνου. Γίνεται κομμάτι της αιωνιότητας και των ιδιοτήτων της Ανάστασης του Χριστού. Ενώνεται βιώνοντας τα αποτελέσματα όλων των γεγονότων της θείας οικονομίας και οδηγείται προς τη θέωση. Δεν υπάρχει παρόν, παρελθόν και μέλλον. Μόνο η αιώνια πραγματικότητα της κοινωνίας των ανθρώπων με τον Θεό.
Το μυστήριο των μυστηρίων το οποίο θεραπεύει, απαλύνει και οικοδομεί κάθε άξιο μέτοχο είναι η Θ. Ευχαριστία. Η μετοχή στην Θ. Ευχαριστία είναι η ενσωμάτωση, η χριστοποίηση του ανθρώπου. Ο αγιασμός μέσω του σώματος και αίματος του Χριστού. Ο άνθρωπος που απέχει χωρίς σοβαρό λόγο, καθιστά τον εαυτό του ακοινώνητο. Ακοινώνητο από της χάριτος του Θεού που στο παρόν μυστήριο υπάρχει ανεξάντλητη, διότι ενώνεται με τον Θεό. Εν-σωματώνεται ο χριστιανός και γίνεται ένα σώμα κατά χάριν με τον Κύριο. Εάν δεν φάμε από το σώμα και αίμα Του, όπως μας είπε ο ίδιος ο Κύριος, δεν θα ζήσουμε αιώνια. Η προετοιμασία και η εγρήγορση που θα χρειαστεί να αποκτήσουμε για την μετοχή μας στο μυστήριο θα μας ανεβάσει πνευματικά. Εάν δώσουμε χώρο να ενεργήσει το μυστήριο, τότε είμαστε γεμάτοι χαρά Θεού.
Η προσευχή, μπορεί να είναι κάτι που φαίνεται αδιάφορο από πρώτης όψης, όμως εάν το αναλογιστούμε θα συμπεράνουμε ότι ο άνθρωπος ζει αδιάλειπτα με προσευχή. Εάν λείψει η προσευχή, λείπει ο Χριστός, λείπει η παρουσία του θεϊκού Όντος. Χρειάζεται κόπος, θυσία αγάπης και επιμονή για να εισχωρήσουμε στην βαθύτερη κοινωνία των αγίων. Χρειάζεται κόπος για να δούμε ότι σιωπηλά η προσευχή ενεργεί αλλοιώνοντας θετικά την ύπαρξή μας. Γι’αυτό ας ευχόμαστε ο ένας για τον άλλον, οι προσευχές να γίνουν βίωμα και επικοινωνία με τον ουράνιο Πατέρα.