-Κείμενο: Γεώργιος Μιχαηλίδης, Θεολόγος-
Το σόλο της μοναξιάς στην Εκκλησία, αυτό που συχνά παρουσιάζεται ως δύναμη και αυτονομία, στην πραγματικότητα αποτελεί βαθιά πνευματική παγίδα. Μέσα στην ελληνική νοοτροπία έχει ριζώσει έντονα η κακή τάση της ιδιωτικοποίησης. Η ανάγκη ο άνθρωπος να πορεύεται μόνος του, να μη δίνει λόγο, να μη χρειάζεται κανέναν. Δεν είναι τυχαίο ότι στα αρχαία ελληνικά ο ιδιώτης ήταν εκείνος που δεν μετείχε στο κοινό βίωμα και γι’ αυτό θεωρούνταν ανόητος, όπως προέκυψε στα αγγλικά το idiot. Κι όμως, με το πέρασμα των χρόνων, αυτή η απομόνωση βαφτίστηκε αρετή. Ο άνθρωπος θέλει να τα κάνει όλα μόνος του, να είναι πρόεδρος, διευθυντής, αρχηγός, μια ολόκληρη εταιρεία από μόνος του. Η λογική αυτή όμως δεν έχει θέση μέσα στην Εκκλησία. Στην γνήσια χριστιανική ζωή πρυτανεύει το αλληλέγγυο οικογενειακό κλίμα.
Η Αγία Γραφή δεν υμνεί τον έναν αλλά τον προειδοποιεί: Οὐαὶ τῷ ἑνί, όταν πέσει και δεν υπάρχει δεύτερος να τον σηκώσει (Εκκλησιαστής 4:10). Δεν είναι η πτώση που καταστρέφει τον άνθρωπο αλλά η μοναξιά του. Εκκλησιαστικά το σόλο είναι επικίνδυνο, γιατί ο άνθρωπος που κλείνεται στον εαυτό του παύει να ελέγχεται, παύει να φωτίζεται, παύει να θεραπεύεται από το Πνεύμα του Θεού. Ξεχνά να ζητήσει βοήθεια, αμελεί τον πνευματικό του, δεν ανοίγει την καρδιά του στον αδελφό, στον φίλο, στον σύζυγο ή στη σύζυγό του. Έτσι σιγά σιγά συνηθίζει να ζει μόνος, να πολεμά μόνος, να πέφτει μόνος. Κλείνεται σε μια παγίδα αυτοκαταστροφικής πορείας.
Μέσα σε αυτή τη μοναξιά κρύβεται η παγίδα του λάθους. Ο άνθρωπος αρχίζει να εμπιστεύεται απόλυτα τον λογισμό του και να τον βαφτίζει φωνή Θεού. Δεν θέλει να τον κάνουν κουμάντο, δεν αντέχει να του μιλήσουν, δεν σηκώνει έλεγχο. Άλλοτε αυτό γεννιέται από έναν λεπτό ναρκισσισμό, από την αίσθηση ότι εγώ ξέρω καλύτερα, ότι δεν χρειάζομαι κανέναν. Άλλοτε γεννιέται από βαθιά πληγή. Ο πληγωμένος άνθρωπος κλείνεται όχι από υπερηφάνεια αλλά από φόβο. Κρύβεται για να μη ξαναπονέσει. Κι όμως, και οι δύο δρόμοι οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα, την απομόνωση. Εκεί ο λογισμός γίνεται αυθεντία και η πλάνη μοιάζει ως η μόνη αλήθεια.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο ελλοχεύει η παγίδα του διαβόλου. Ο αντίδικος δεν χρειάζεται πολλά για να ρίξει τον άνθρωπο, αρκεί να τον απομονώσει. Όπως το λιοντάρι δεν επιτίθεται στο κοπάδι αλλά στο αποσπασμένο πρόβατο, έτσι κι εκείνος περιμένει τον άνθρωπο μόνο, κουρασμένο και κλεισμένο στον εαυτό του (Α’ Πέτρου 5:8). Μας παγώνει πνευματικά, μας εγκλωβίζει σε φαύλους κύκλους, σε επαναλαμβανόμενες πτώσεις, σε παγίδες που φθείρουν την προσωπικότητά μας και αλλοιώνουν τον προσανατολισμό της ζωής μας, έως καταλήξουμε στην μεγάλη απελπιστική πτώση.
Η Εκκλησία όμως αποκαλύπτει μια άλλη αλήθεια. Εκεί που είναι δύο ή τρεις συνηγμένοι στο όνομα του Χριστού, εκεί είναι και Εκείνος παρών (Ματθαίου 18:20). Η δύναμη δεν βρίσκεται στο σόλο αλλά στην ενότητα. Δεν σώζεται ο άνθρωπος επειδή είναι δυνατός αλλά επειδή είναι ενωμένος. Η χάρη δεν ενεργεί στην αυτάρκεια αλλά στην κοινωνία. Όταν μοιράζεται ο λογισμός, φωτίζεται. Όταν ο άνθρωπος ταπεινώνεται και ζητά βοήθεια, θεραπεύεται. Όταν δύο ή τρεις σηκώνουν μαζί το βάρος. Τότε το βάρος γίνεται ελαφρύτερο, διότι είναι κοινό και μυστηριακά ενώνει τους ανθρώπους, δεν απομονώνει.
Η Εκκλησία δεν είναι χώρος μοναχικών πορειών αλλά σώμα Χριστού, όπου κάθε μέλος χρειάζεται το άλλο (Α’ Κορινθίους 12:27). Εκεί μαθαίνουμε να βαστάζουμε αλλήλων τα βάρη και έτσι να αναπληρώνουμε τον νόμο του Χριστού ( Γάλατας 6:2). Όταν τελειώνει το μόνος μου, τότε αρχίζει το μαζί με τον Χριστό και μαζί με τους αδελφούς. Εκεί το ουαί τῷ ενί μεταμορφώνεται σε ευλογία σωτηρίας και πύλη παραδείσου.