-Κείμενο: Γεώργιος Μιχαηλίδης, Θεολόγος-
(Αποτίμηση του αγώνα)
Πώς βλέπουμε την νηστεία (της τροφής) σήμερα;
Α. Σαν πράξη υποχρεωτική.
Β. Σαν τυπικά θρησκευτικό γεγονός (έθιμο).
Γ. Σαν χαλιναγώγηση του εαυτού.
Δ. Σαν διατροφικό πρόγραμμα.
Ε. Σαν τρόπο αλλιώτικης πραγματικότητας.
Υπάρχουν πάρα πολλές εκδοχές του πως αντιλαμβανόμαστε οι σύγχρονοι άνθρωποι την (εκκλησιαστική) νηστεία. Πραγματικά, τί είναι η νηστεία; Νηστεία είναι η ασθένεια της σάρκας, που μέσω αυτής της ασθένειας ο κάθε άνθρωπος αγωνίζεται να ελκύσει την χάρη του Θεού με την οποία, θα επιτευχθεί η νίκη του κακού του εαυτού, του εαυτού της αμαρτίας. Είναι διαδικασία να εξασθενήσει η σάρκα και έτσι να ελέγξουμε καλύτερα τα πνευματικά παραστρατήματα που μας απασχολούν. Όμως η νηστεία λογίζεται και ως τιμή προς τον Θεό, δηλαδή κάνουμε μια θυσία της καλοπέρασής μας για τον Χριστό. Κάποιου είδους προσπάθειας, θα λέγαμε, να συγκινήσουμε το πρόσωπο του Σταυρωμένου μας έρωτα, δίνοντάς του ένα ελάχιστο δώρο θυσίας. Βέβαια, μην νομίζουμε ότι έχει νομικό χαρακτήρα, ή χαρακτήρα εξαναγκαστικό. Ο Χριστός ποτέ δεν κρατάει μαστίγιο για τίποτα. Μας θέλει ελεύθερους και μας περιμένει να κάνουμε το ένα βήμα για να κάνει εκείνος τα δέκα μέχρι την χώρα της αγκαλιάς του. Ετυμολογικά η λέξη νηστεία είναι σύνθετη και προέρχεται από το αρνητικό μόριο νὴ και το αρχαίο ρήμα ἐσθίω, που είναι άλλος τύπος του έσθω. Εδώ σημαίνει τρώω. Άρα, προσθέτοντας το αρνητικό μόριο νὴ, σημαίνει καθόλου φαγητό. Όταν διαβάζουμε στο ευαγγέλιο για τον Χριστό και από τα λόγια του Χριστού για την νηστεία, καταλαβαίνουμε ότι εννοεί εντελώς την αφαγία. Όμως κάτι τέτοιο είναι δύσκολο έως απίθανο για εμάς τους απλούς ανθρώπους.
Αποτελεί η νηστεία ουσιαστικό κομμάτι μέσα στην ζωή του αγωνιστή πιστού. Από τα πρώτα χρόνια της Εκκλησίας θεσπίζεται η νηστεία της Τετάρτης και της Παρασκευής. Έπειτα έρχονται οι υπόλοιπες μέσα στην διάρκεια του έτους. Τις βλέπουμε να ποικίλουν. Σε αυτές άλλος κάνει ξηροφαγία (νηστεία και από λάδι), άλλος απέχει από γαλακτοκομικά και τυροκομικά προϊόντα, άλλος απέχει μόνο από κρέας, άλλος δεν τρώει κρέας την Τετάρτη και την Παρασκευή. Σημασία έχει να βρισκόμαστε σε κάποιου είδους τάξη. Όσο μπορεί ο καθένας, με τις οδηγίες βέβαια του πνευματικού του πατέρα, που θα τον οικονομήσει με αγάπη, ώστε να μην πέσει σε κάποια πλάνη. Νομίζω από την όλη προσπάθεια η υπερβολή ας απέχει. Η εκκλησιαστική τάξη έχει τις νηστείες, αλλά τις ακολουθούμε κατά το μέτρον των δυνατοτήτων. Χωρίς το μέτρο γέρνει το καράβι του βίου μας, ήτε από την μία, ήτε από την άλλη πλευρά. Πολλές φορές κάνουμε υπερβολές και τρώμε τα μούτρα μας. Ας λείπουν, λοιπόν, οι οποιεσδήποτε υπερβολές. Αν έστω λίγο γευτούμε την γλύκα του αγώνα, τότε θα κατανοήσουμε ότι δεν μας κυνηγάει κανείς, αλλά η νηστεία είναι δώρο για την καλύτερη πορεία μας. Από αδιάφοροι τυπολάτρες θα αποκτήσουμε κίνητρο αγάπης βλέποντας με υγιές μάτι την νηστεία.
Ζώντας ειλικρινά την νηστεία, στο μέτρο των δυνατοτήτων που μπορούμε να σηκώσουμε, θα κερδίσουμε πολυεπίπεδα ωφέλη. Βέβαια δεν είναι η νηστεία αυτοσκοπός, αλλά ένα μέσον για να επιτευχθεί ο σκοπός της ψυχικής ανάτασης από τα φθαρτά και τα πρόσκαιρα. Αν κάνουμε ο καθένας αυτό που μπορεί φιλότιμα, χωρίς υπερβολές αλλά βήμα βήμα, θα μας φανεί εύκολος και όμορφος αυτός ο αγώνας. Επίσης απαραίτητο να ξέρουμε ότι χρειάζεται πειθαρχία, διότι η σάρκα δεν βάζει μόνη της φρένο. Εάν βιώσουμε πραγματικά ότι είμαστε στην αγκαλιά του Χριστού, την Εκκλησία, που με αγάπη μας περιβάλλει και ενισχύει τον αγώνα μας, όλα θα γίνονται αβίαστα και ελαφριά. Εάν θυσιάσουμε λίγο από τον χώρο μας, θα δούμε τα αδύνατα να γίνονται δυνατά και τα άνοστα, θα γίνουν νόστιμα.