Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ
Κατά καιρούς βρίσκομαι σε εντατικό αγώνα, άλλοτε πάλι περνώ πολύ χρόνο καθηλωμένος από εσωτερική πνευματική παράλυση, τη φύση της οποίας δεν μπορώ να κατανοήσω, αν δηλαδή προέρχεται από πλήρη εξάντληση της ψυχής και του σώματος ή, ακόμη χειρότερα, από την αμαρτία, την απώλεια της χάριτος, τη Θεοεγκατάλειψη.
Συνειδητοποιώ καθαρά μέχρι τέλους ότι η πνευματική μου ύπαρξη συνδέεται άρρηκτα με το πνευματικό είναι του κόσμου, του ανθρώπου γενικά, της ανθρωπότητος.
Άλλοτε η αγάπη προς τον Θεό με αποσπά από τον κόσμο, θέλω να λησμονήσω τον κόσμο στη νοερά θεωρία της θεότητος του Χριστού. Άλλοτε πάλι η αγάπη προς τον άνθρωπο, –«η συμμετοχή στον πόνο του»–, με ωθεί σε παράλογη έριδα με τον Θεό.
Ο Σταυρός του Υιού του Θεού είναι η λύση και το όριο κάθε πάλης αυτού του είδους. Ο Σταυρός του Χριστού αποτελεί το οχυρό εκείνο, επάνω στο οποίο διαλύονται όλα τα κύματα των λογισμών. Ο Χριστός, σταυρωμένος από αγάπη προς τον κόσμο και για τις αμαρτίες του κόσμου, είναι η ύστατη αγάπη μου, η έσχατη ανάβαση του νου μου, η μεγαλύτερη τόλμη της καρδιάς μου, ο μόνος αληθινός Θεός.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, στη φαινομενική απομόνωσή μου στην έρημο, έζησα ψυχικά πολλές φρικαλεότητες και η καρδιά μου απέκαμε.